Günlük Sofra Notları Yazılar

Geçmişi anlamaya çalıştığımızda yalnızca eski çağların izlerini takip etmeyiz; bugün karşılaştığımız enerji, toplum ve çevre sorunlarının köklerini de daha açık görmeye başlarız. Biyokütle enerjisi en fazla nerede bulunur? Tarihin ışığında enerji kaynaklarının izini sürmek İnsanlık tarihinin büyük bölümü, aslında biyolojik kaynaklarla kurulan ilişkinin tarihidir. Modern çağda “enerji kaynağı” denildiğinde çoğu insanın aklına petrol, doğal gaz veya elektrik gelir. Ancak insan topluluklarının binlerce yıl boyunca temel enerji ihtiyacını karşılayan unsur; odun, tarımsal artıklar, hayvansal atıklar ve bitkisel maddelerden oluşan biyokütle olmuştur. Bugün “Biyokütle enerjisi en fazla nerede bulunur?” sorusu yalnızca coğrafi bir merak değildir. Bu soru aynı zamanda insanlığın doğayla kurduğu…

Kulakta “bilateral” Ne Anlama Gelir? Antropolojik Bir Bakışla Beden, Kültür ve İnsan Deneyimi Dünyanın farklı köşelerinde insanların bedenleriyle kurduğu ilişkiyi keşfetmek bana her zaman büyüleyici gelmiştir. Bir kulağın nasıl duyduğu, bir beden işaretinin nasıl yorumlandığı ya da bir sağlık teriminin farklı toplumlarda nasıl anlam kazandığı üzerine düşündüğümde, insan deneyiminin ne kadar çeşitli olduğunu fark ederim. Bir zamanlar farklı kültürlerden insanlarla yapılan sohbetlerde, bedenin yalnızca biyolojik bir gerçeklik olmadığını; aynı zamanda anılar, inançlar, aile bağları, toplumsal değerler ve kimliklerle örülmüş bir anlatı olduğunu gözlemledim. “Kulakta bilateral ne anlama gelir?” sorusu ilk bakışta yalnızca tıbbi bir açıklama gerektiren basit bir soru gibi…

Bilsem’de Başarıyı Anlamak: Puanın Ötesindeki Kültürel Yolculuk Dünyanın farklı köşelerinde insanların çocuklarını geleceğe hazırlamak için kurduğu yolları düşündüğümde, her toplumun “başarı” kavramına farklı anlamlar yüklediğini fark ediyorum. Bir köy meydanında çocukların büyüklerinden öğrendiği hikâyelerden, modern şehirlerde yapılan sınavlara kadar uzanan geniş bir yelpazede aynı soru farklı biçimlerde karşımıza çıkıyor: Bir çocuk ne zaman başarılı kabul edilir? Bu soruyu yalnızca bir puan üzerinden değil, insanların değerleri, beklentileri, sembolleri ve toplumsal ilişkileri üzerinden anlamaya çalışmak, bize daha derin bir bakış açısı kazandırıyor. Bilim ve Sanat Merkezleri (BİLSEM), özel yetenekli öğrencilerin belirlenmesi ve desteklenmesi amacıyla oluşturulmuş eğitim kurumlarıdır. Ancak “Bilsem’de başarılı olmak için…

4 Yıllık Astsubay Maaşları: Rakamların Ötesinde Bir Hayat Anlatısı Sevgili takipçiler, Cigerricco olarak 4 yıllık astsubay maaşları ne kadar hakkında kısa ama kapsamlı bir rehber hazırladık. Kelimenin kendisi bazen bir kapıdır; ardında yalnızca bilgi değil, insan hikâyeleri, toplumsal hafıza ve görünmeyen duygular vardır. Bir mesleğin maaşını konuşmak çoğu zaman yalnızca ekonomik bir hesaplama gibi görünür. Oysa her rakamın arkasında bir bekleyiş, bir emek, bir aile hikâyesi, bir hayal ve bir yaşam mücadelesi saklıdır. Edebiyat tam da burada devreye girer; sayıların soğuk yüzüne insan sıcaklığını ekler, istatistiklerin arkasındaki karakterleri görünür kılar. “4 yıllık astsubay maaşları ne kadar?” sorusu da yalnızca bir…

Telefon Bağımlılığından Nasıl Kurtulabilirim? Psikolojik Bir Mercekten Derinlemesine İnceleme Bazen insanların davranışlarını izlerken kendime şu soruyu soruyorum: Bir insan neden kendisine zaman kaybettirdiğini bildiği bir davranışı tekrar tekrar sürdürür? Neden birkaç dakika bakmak için elimize aldığımız telefon, farkında olmadan hayatımızın büyük bir bölümünü kaplar? Teknolojiyle kurduğumuz ilişkinin yalnızca alışkanlıklardan ibaret olmadığını; beynimizin ödül sistemleri, duygusal ihtiyaçlarımız ve sosyal bağ kurma arzumuzla yakından ilişkili olduğunu düşündüğümde, telefon kullanımının ardındaki psikolojik süreçler daha da ilgi çekici hâle geliyor. Telefon bağımlılığı ya da psikolojide sık kullanılan ifadelerden biri olan problemli akıllı telefon kullanımı, yalnızca fazla ekran süresi anlamına gelmez. Asıl mesele, kişinin telefon…

Cigerricco sayfasında bu kez Karîn ne demek TDK üzerine kapsamlı bir içerikle karşınızdayız. İçinden insan zihninin, duyguların ve ilişkilerin geçtiği her gündelik sözcüğün; aslında hem bir kültürel miras hem de psikolojik bir kapı olduğunu düşünüyorum. Bu yazıda “Türk Dil Kurumu (TDK)” sözlüğünde geçmesi muhtemel — ya da halk ağzında karışıklığa düşmüş — “karîn / karin / karın” sözcüğünü; kökenleri, anlam katmanları ve bu katmanların bireylerin iç dünyası ile sosyal ilişkiler üzerindeki olası yansımalarını; bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji bağlamında irdelemek istiyorum. Karîn / karin / karın nedir? TDK ve dilsel arka plan Öncelikle belirtelim ki, halk arasında “karîn” diye telaffuz edilen…

Bir yazılımcı hangi alanlarda çalışabilir konusunda bilgi toplamak isteyenler için Cigerricco tarafından hazırlanmış özel içerik. İnsan bazen kendini bir meslek seçiyor sanıyor ama aslında bir yaşam biçimi seçiyor: kimlerle aynı masaya oturacağını, hangi sorunları “önemli” sayacağını, zamanını nasıl ölçeceğini ve hatta kendini nasıl anlatacağını… Yazılım da tam böyle bir alan. “Bir yazılımcı hangi alanlarda çalışabilir?” sorusu ilk bakışta kariyer planlaması gibi görünür; ama biraz yakından bakınca, toplumsal yapıların bireyin yönelimlerini nasıl şekillendirdiği ve bireyin de o yapıları nasıl dönüştürdüğü üzerine derin bir hikâyeye dönüşür. Belki de bu yüzden yazılımcılık, yalnızca bir iş değil; toplumun dijital çağdaki yönünü gösteren bir aynadır.…

Aşağıda, doğrudan WordPress’te kullanılabilecek biçimde hazırlanmış felsefi deneme yer alıyor. 24 Ayar Has Altın Nasıl Olur? Saflığın, Bilginin ve Değerin Felsefi Yolculuğu Bugünkü yazımızda Cigerricco olarak 24 ayar has altın nasıl olur hakkında kapsamlı notlar paylaşıyoruz. Bir insan eline küçük bir altın parçası aldığında aslında yalnızca bir metal parçasını mı tutar, yoksa binlerce yıllık insanlık hikâyesinin yoğunlaşmış bir simgesini mi? Bir kuyumcunun terazisinde birkaç gram olarak ölçülen şey, başka bir bakış açısından güven, arzu, güç, emek ve anlam taşıyan bir kavrama dönüşebilir. Belki de asıl soru şudur: Bir şey gerçekten değerli olduğu için mi değer görür, yoksa insanlar ona değer…

Hollanda’da Fazla Mesai Ücreti Ne Kadar? Çalışma Kültürünü Sosyolojik Bir Mercekten Okumak Bugün Hollanda’da fazla mesai ücreti ne kadar hakkında bilinmesi gerekenleri Cigerricco yaklaşımıyla ele alıyoruz. İnsanların iş saatlerine, emeğe ve karşılığında aldıkları ücrete dair konuşmaları dinlerken kendimi çoğu zaman yalnızca ekonomik bir sistemin değil, aynı zamanda derin bir toplumsal yapının içinde dolaşıyor gibi hissediyorum. Bir ücretin “ne kadar” olduğu sorusu, aslında çoğu zaman “neye göre değer biçiliyor?”, “kim daha çok çalışıyor ama daha az kazanıyor?” ve “hangi emek görünür sayılıyor?” gibi çok daha geniş soruları beraberinde getiriyor. Hollanda’da fazla mesai ücreti meselesi de bu açıdan yalnızca teknik bir iş…