Türkiye’nin İkinci Cumhurbaşkanı Kimdir?
Evet, arkadaşlar, bugünkü sorumuz çok önemli: Türkiye’nin ikinci cumhurbaşkanı kimdir?
Hani bazen tarih derslerinde, “Ya zaten hep aynı kişiler, aynı olaylar… Bir daha mı aynı şeyi öğreneceğiz?” diye kafamıza sıklıkla takılır. Fakat bu soru biraz daha eğlenceli ve zekice bir soru. Çünkü gerçekten de Türkiye’nin ikinci cumhurbaşkanının kim olduğunu hatırlamak çoğumuz için zorlayıcı olabilir.
Ama merak etmeyin, bu yazıyı okuyunca hem tarih bilgilerinizi güncelleyecek hem de belki biraz güleceksiniz. Hadi bakalım, başlıyoruz!
İkinci Cumhurbaşkanımız Kimdi, Ne Yaptı?
Bunu öğrenmeden önce, hemen iç sesimi dinliyorum: “Yahu, Türkiye’nin ikinci cumhurbaşkanını kim hatırlayabilir ki?” Hani ilk cumhurbaşkanını sorarsanız, Atatürk diyorsunuz, orası kesin. Ama ya ikinci cumhurbaşkanı? Hmm, evet, hatırladım, hatta bazılarınıza sürpriz gelebilir: İsmet İnönü!
İsmet İnönü, Türkiye’nin ikinci cumhurbaşkanı olarak, Atatürk’ün ardından bu görevi devraldı. 1938’de Atatürk’ün vefatının ardından göreve gelen İnönü, 1950’ye kadar Cumhurbaşkanlığı yaptı. Hani siz de bu yazıyı okurken “Evet, o zamanlar neydi ki?” diye sorabilirsiniz. Ama işin içinde biraz tarih, biraz da günümüz hayatı var. Çünkü İnönü’nün Cumhurbaşkanlığı dönemi de Türkiye’nin siyasal ve toplumsal gelişimi açısından oldukça önemli bir dönüm noktasıydı.
İç Sesimle Kısa Bir Diyalog:
“İnönü, ikinci cumhurbaşkanı ya ama nasıl bir insandı?”
“Abi, yani sadece Cumhurbaşkanı değildi, aynı zamanda başbakanlık da yapmış bir isim.”
“Vay be, demek ki çok önemli biriymiş.”
“Evet, yani bugünün modern Türkiye’sinin temel taşlarını atan bir isim ama hâlâ ‘İkinci Cumhurbaşkanımız kimdir?’ diye soruyoruz.”
Hah, işte tam da bu yüzden bazen tarihin içine dalmak lazım. Bugün İnönü’nün Cumhurbaşkanlığı’nın çok daha derinlemesine anlaşılması gerektiğini düşünüyorum. Ama tabii ben de her zaman derin düşünmeye çalışmıyorum, bazen sadece espri yapmayı tercih ediyorum.
İnönü’nün Zamanındaki Türkiye: Hayal Ediyorum
Bir an için hayal ediyorum: 1938’deki bir kafede oturuyorum. Yanımda İnönü var, oturuyor ve bana “Hadi gel bakalım, sana Cumhurbaşkanlığını anlatalım” diyor. Tabii ben de ona şöyle cevap veriyorum:
“Ya İnönü, şimdi sen burada Cumhurbaşkanısın da, o zaman bir bardak çay içip sigara içmek serbest mi?”
“Tabii canım, ama sigara içerken çay da içmemiz lazım. Hem Türkiye’yi yeni kurduk, bir yudum çay, bir yudum sigara… Arkadaşlarla rahatça sohbet ederiz.”
“Vay be, Cumhurbaşkanlığı da böyle bir şey demek.”
Düşünsene, gerçekten de o zamanlar Cumhurbaşkanlığı hem çok ciddi hem de bir o kadar gündelik hayatla iç içeydi. İnönü’nün döneminde Türkiye’de bir yandan çok büyük devrimler yaşanıyordu, bir yandan da halkla kurduğu bağ oldukça derindi. 1946’daki çok partili seçimler ve onun getirdiği yeni politik ortamlar da önemliydi, ama işte biz çoğunlukla bunları unuturuz.
İsmet İnönü’nün En Büyük Özelliği Ne?
Evet, belki “İkinci Cumhurbaşkanı kimdir?” sorusuna net bir yanıt verdik ama İnönü’nün en büyük özelliği neydi? Şimdi, biraz daha derine inelim.
İnönü, gerçekten de eski okul bir politikacıydı. Hani bazen kendimizi tarih kitaplarında okurken “Yok, artık bu kadar da doğru olmaz!” dediğimiz olaylar olur ya, İnönü’nün dönemi de pek bir o kadar dramatikti. Türkiye’nin ekonomisi, iç ve dış siyaseti, herkesin üzerine titrediği bir dönemin adamıydı. Ama işin ilginç yanı, bu kadar zorlu bir dönemde bile halkıyla çok sıcak ilişkiler kurmayı başarmış olmasıydı. İnönü’nün durumu bir nevi, “Tarihi değiştiren adam” gibi düşünülse de, aslında biraz da gündelik bir yaklaşımı vardı. Bu yüzden de insanlar ona çok yakın hissediyordu.
Sonuç Olarak
Türkiye’nin ikinci Cumhurbaşkanı kimdir sorusu, basit gibi görünebilir ama aslında oldukça derin. İsmet İnönü, hem siyasi geçmişiyle hem de Türk halkıyla kurduğu bağla oldukça önemli bir figür. Ama bazen, İnönü’yü hatırladığımda kafamda birkaç espri de dönmüyor değil. Hani “Tarihi adam gibi öğrenmek var, bir de bunu mizahi şekilde hatırlamak var” diye düşünüyorum. Bazen bir kahkaha atmak, bazen de tarih dersini en iyi şekilde anlatmak lazım.
O yüzden, eğer ikinci Cumhurbaşkanımız kimdir diye sorarsanız, rahatça cevabınızı verebilirsiniz: İsmet İnönü. Ama aynı zamanda bir kahkaha da atmayı unutmayın, çünkü tarih gerçekten bazen gülmekle de öğreniliyor!